የሶማሌ ክልል ልዩ የሚሊሺያ አባላት ደሞዝ ካልተጨመረልን ማንኛውንም አይነት ትእዛዝ አንቀበልም አሉ

ለህወሀት ብርቱ ፈተና የሆነ ዜና ነው። ህወሀት የሶማሌ ክልል ልዩ ሃይሎችን እንደስለት ልጅ ይጠብቃቸዋል። በሶማሌ ምድር የህውሀትን ጥቅም ለማስከበር የተፈጠረው ይህ ሃይል፡ ግደል ሲባል የሚጨፈጭፍ፡ እሰር ሲባል በጅምላ የሚያፍስ፡ ጨካኝ አረመኔ ሃይል ነው። ህወህት ለጭንቅ ጊዜው ካዘጋጃቸው ልዩ የትግራይ ሚሊሺያዎች ቀጥሎ የሚተማመንበት ይህንኑ የሶማሌ ክልል ልዩ ሃይልን ነው። የኦሮሚያንና የአማራውን ህዝባዊ ንቅናቄዎች ለመቀልበስ የሶማሌው ጨካኝ ሃይል ትልቅ ሚና እንደነበረው ይታወቃል። አሁን ይሄ ሃይል ከፍተኛ የደምወዝ ጭማሪ ጠይቋል። የስለት ልጅ ነውና የፈለገው ቢጠይቅ ከመክፈል ውጭ አማራጭ ያለ አይመስልም። ህወሀት እምቢ ካለ መዘዙ ከባድ ይሆንበታል። ”አንቺው ታመጪው አንቺው ተወጪው” ይሏል እንግዲህ።

የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግሬስ (ኦፌኮ) ሰማያዊ ፓርቲ እና የጌዲዮ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች ክስ ሊመሰረትባቸው መሆኑን ታወቀ

ሶስት የፖለቲካ ድርጅቶች ከአንድ አመት በፊት በኦሮሚያና በሌሎች ክልሎች ሲካሄድ የቆየው ህዝባዊ ተቃውሞ እንዲባባስ አድርገዋል ተብለው ክስ ሊመሰረትባቸው መሆኑን ታወቀ።
ከቀናት በፊት በህዝባዊ ተቃውሞ ወቅት የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ሲመረምር የቆየው የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን፣ ሶስት የፖለቲካ ድርጅቶች ተቃውሞ እንዲቀሰቅስና እንዲባባስ የተለያዩ አስተዋጽዖ አድርገዋል ሲል ለፓርላማ ባቀረበው ሪፖርት አመልክቷል። የኮሚሽኑን ሪፖርት ያቀረበው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በበኩሉ ህዝባዊ ተቃውሞን አባብሰዋል በተባሉ የፖለቲካ ድርጅቶች ላይ ክስ እንዲመሰረት ሃሙስ ውሳኔን ሰጥቷል።
የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግሬስ (ኦፌኮ) ሰማያዊ ፓርቲ እና የጌዲዮ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች ክስ እንዲመሰረትባቸው የተወሰነ መሆኑን ሱዳን ትሪቢዩን ጋዜጣ ከአዲስ አበባ ዘግቧል።


ኦፌኮ እና ሰማያዊ ፓርቲ በኦሮሚያና አማራ ክልሎች ህዝባዊ ተቃውሞዎች እንዲባባስ አስተዋጽዖ አድርገዋል ተብለው ህጋዊ ዕርምጃ እንዲወሰድባቸው የተወሰነ ሲሆን የጌድዮ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች በበኩሉ በጌዲዮ ዞን የዘር ግጭት እንዲቀንስ አድርጓል ተብሏል።
በሶስቱ ክልሎች ከተካሄዱ ተቃውሞዎች ጋር በተገናኘ 669 ሰዎች መገደላቸውን የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ለፓርላማ አቅርቦ በነበረው ሪፖርት አመልክቷል።
ይኸው ሪፖርት ሃሙስ ለፓርላማ አባላት ለውይይት ቀርቦ እንዲጸድቅ የተደረገ ሲሆን፣ የፓርላማ አባላቱ በአብዛኛው ድምፅ ሶስቱ የፖለቲካ ድርጅቶች እንዲከሰሱ ድምፅ ሰጥተዋል። የህግ ባለሙያዎች እንደሚሉት ዕርምጃው የፖለቲካ ፓርቲዎችን ህልውና በፍ/ቤት በመሰረዝ ህጋዊነታቸውን ያሳጣቸዋል።
መንግስታዊው የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የፖለቲካ ድርጅቶቹን ተጠያቂ ከማድረጉ በተጨማሪ የሃይል ዕርምጃን ወስደዋል የተባሉ የጸጥታ አባላት በህግ ተጠያቂ እንዲሆኑ መወሰኑ ይታወሳል።


ይሁንና ምክር ቤቱ ተጠያቂ እንዲሆኑ በተወሰነው የጸጥታ አባላት ላይ የሰጠው ትዕዛዝ የለም።
የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የጸጥታ ሃይሎች በወሰዱት የሶስት ወር ዕርምጃ 699 ሰዎች መሞታቸውን ቢገልፅም አጠቃላይ የሟቾች ቁጥር ግን በሪፖርቱ አለመካተቱንና ህይወታቸውን ያጡ ሰዎች ከተገለጸው ቁጥር በላይ መሆኑን የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ተቋምት ይገልጻሉ።


ኮሚሽኑ ጥናቱ ከሃምሌ 2008 አም እስከ መስከረም 2009 አም መሸፈኑን አመልክቷል። ይሁንና ከሃምሌ ወር በፊት በተለያዩ የኦሮሚያ ክልል አካባቢዎች ህዝባዊ ተቃውሞዎች ሲካሄዱ እንደነበርና ከ100 የሚበልጡ ሰዎች ደግሞ መሞታቸውን መንግስት በወቅቱ ማረጋገጡ አይዘነጋም።


ህዝባዊ ተቃውሞን ለመቆጣጠር መንግስት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ተግባራዊ ያደረገ ሲሆን፣ የአዋጁ መውጣትን ተከትሎ በርካታ ሰዎች መገደላቸውንን ከ24 ሺ በላይ ሰዎችም ለእስር መገደላቸውን ሂውማን ራይትስ ዎች ሲገልጽ ቆይቷል።
አዋጁ ለተጨማሪ አራት ወራቶች እንዲራዘም መደረጉን እስራትና የሰብዓዊ መብት ጥሰት እንዲባባስ ማድረጉን የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ይገልጻሉ።

በአቶ ዓባይ ጸሃዬ የቀረበውና አስፈጻሚ አካላት ከህግ በላይ ሆነዋል የሚለውን ጥናት ጠቅላይ ሚኒስትር ሃይማሪያም ደሳለኝ አጣጣሉት

በኢትዮጵያ የፖሊሲ ምርምር ማዕከል ዋና ዳይሬክተር በአቶ ዓባይ ጸሃዬ የቀረበውና አስፈጻሚው አካላት ከህግ በላይ ሆነዋል የሚለውን ጥናት ጠቅላይ ሚኒስትር ሃይማሪያም ደሳለኝ አጣጣሉት።


አቶ ሃይለማሪያም ከተመረጡ የሃገር ውስጥ ጋዜጠኞች ጋር ባደረጉት ቃለ-ምልልስ በቅርቡ በአቶ አባይ ጸሃዬ እና በተወሰኑ የመንግስት ተጠሪዎች የቀረበውን ጥናት አላውቀውም፥ ትክክለኛ ግምገማም አይደለም ሲሉ ውድቅ አድርገውታል።


ይህን የሚያመለክተው የአቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ መግለጫ በኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን በሚተላለፈው ቴሌቪዥን ተቆርጦ እንዲወጣ ተደርጓል።
ኢ. ኢን. ኤን. የተባለውና በዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካዔል የሚመራ አዲሱ የኢህአዴግ ቴሌቪዥን ግን በዚያ ዘገባው ጉዳዩን ይፋ አድርጎታል።


የጠቅላይ ሚኒስትሩ አቶ ሃይለማሪያምና የአቶ አባይ ፀሃዬ የሃሳብ ልዩነት በህወሃት ውስጥ ሁለት ጎራ መኖሩን አመላካች መሆኑን ታዛቢዎች ይናገራሉ።

በእስር ቤት ለወራት ታስረው የሚገኙ የነጻነት ታጋዮች ለችግር ታድርገዋል

ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉና የእስረኞችን ሁኔታ የሚከታተሉ ሰዎች ለኢሳት እንደገለጹት ለመብታቸው በተለያዩ የፖለቲካ ድርጅቶች ውስጥ ገብተው ሲታገሉ የነበሩ፣ በግላቸው በአገሪቱ የሚታዩ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን ሲያጋልጡ እንዲሁም በጋዜጠኝነት ሙያ ተሰማርተው ለአገራቸው የሚችሉትን መስዋትነት በመክፈል ላይ ያሉ ኢትዮጵያውያን በእስር ቤት ውስጥ ከሚደርስባቸው ስቃይ በተጨማሪ፣ መሰረታዊ የሚባሉትን ልብስ እና ጫማዎችን ለመቀየር አልቻሉም።
ከአማራ እና ኦሮምያ አካባቢ የመጡ እስረኞች በተለዬ ለከፍተኛ ስቃይ መደረጋቸውን የሚገልጹት ታዛቢዎች፣ ድርጊቱ የዘር ማጥፋት ተብሎ ሊፈረጅ የሚችል ነው ይላሉ። ከሰሜን ጎንደር የመጡ እስረኞች አብዛኞቹ እየታመሙ እየወደቁ ነው የሚሉት ታዛቢዎች፣ አቶ አንጋው ተገኝ በደረሰበት ድብደባ መስማት እንደተሳነው ፣ አባይ ዘውዱም በልብና በጉበት በሽታ እየተሰቃየ መሆኑን ገልጸዋል።
ቅያሬ ልብስ አጥተው የሚቸገሩ በርካታ እስረኞች እንዳሉ የሚገለጹት እነዚሁ ወገኖች፣ በውጭ ያሉ ኢትዮጵያውያን ሰዎቹን በህይወት እያሉ እንዲደግፉ ጥሪ አቅርበዋል።

የተመድና የአውሮፓ ህብረት በአገሪቱ የተፈጸሙ ግድያዎችን ለማጣራት ያቀረበውን ጥያቄ የወያኔ መንግስት ሳይቀበለው ቀረ

ሁለቱ አለም አቀፍ ተቋማት ማለትም የተባበሩት መንግስታት ድርጅትና የአውሮፓ ህብረት ባለፈው አመት በኦሮሚያ ክልል ተቀስቅሶ ከነበረው ህዝባዊ ተቃውሞ ጋር በተገናኘ የመንግስት የጸጥታ ሃይሎች የሃይል ዕርምጃ በመውሰድ የሰብዓዊ መብት ጥሰት መፈጸማቸውን ሲገልጹ ቆየተዋል።
ይኸው የጸጥታ ሃይሎች ግድያና የሰብዓዊ መብት ጥሰት በገለልተኛ አካል ምርመራ እንዲካሄድበትና ድርጊቱን የፈጸሙ አካላት ለፍትህ እንዲቀርቡ ጠይቀዋል።
ይሁንና ከቢቢሲ ጋር ቃለምልልስን ያደረጉት ጠቅላይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ መንግስት ከተባበሩት መንግስታት ድርጅትና ከአውሮፓ ህብረት የቀረበውን የምርመራ ጥያቄ እንደማይቀበለው አስታውቀዋል።
መንግስታዊው የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን ጉዳዩን በቸልተኝነት የሚመረምር አካል ነው ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የመንግስታቸውን አቋም ገልጸዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኮሚሽኑ ገለልተኛ ነው ቢሉም አለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች በመንግስት የሚካሄደው ምርመራ ነጻና ገለልተኛ እንደማይሆን ስጋታቸውን እየገለጹ ይገኛል።
የአለም አቀፉ ማህብረሰብ ጥያቄን እንደማይቀበሉ የተናገሩት አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ የሃገሪቱ ሉዓላዊነት መከበር ይኖርበታል ሲሉ በቃለ-ምልልሳቸው አስረድተዋል።
ለአንድ አመት ያህል በኦሮሚያ ክልል የዘለቀውን ህዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ ከ700 የሚበልጡ ሰዎች በመንግስት የጸጥታ ሃይሎች መገደላቸውን ሂውማን ራይስት ዎችና ሌሎች የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ሲገልጹ መቆየታቸው ይታወሳል።
የተባበሩት መንግስታት የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን ሃላፊ የሆኑት ዘይድ ራድ አል ሁሴን የመንግስት የጸጥታ ሃይሎች በኦሮሚያና አማራ ክልሎች በሰልፈኞች ላይ ቀጥተኛ የተኩስ ዕርምጃ መውሰዳቸውን በቅርቡ አመልክተዋል።
በወቅታዊ የሃገሪቱ ጉዳዮች ዙሪያ ከቢቢሲ ጋር ቃለምልልስን ያደረጉት አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ በቅርቡ ለአራት ወር እንዲራዘም የተደረገው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መረጋጋትን እያመጣ ነው ሲሉ ተናግረዋል።
ይሁንና በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች አሁንም ድረስ በእስር ላይ እንደሚገኙና ለህግ እንደሚቀርቡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል። የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን አተገባበር የሚከታተለው ኮማንድ ፖስት ወደ አምስት ሺ የሚጠጉ ሰዎች ከህዝባዊ ተቃውሞው ጋር በተገናኘ በቅርቡ ክስ እንደሚመሰረትባቸው ይፋ ማድረጉ ይታወሳል።
አሁንም ድረስ በአንዳንድ የሃገሪቱ አካባቢዎች አለመረጋጋት በመኖሩ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ እንዲራዘም መደረጉን ኮማንድ ፖስት አመልክቷል።

%d bloggers like this: